Class 6 -12th – Biology
50 Important Biology MCQs Class 6 to 12 with Answers | TET DSC
50 Important Biology MCQs Class 6 to 12 with answers for AP TET, DSC, CTET, TRT, NEET Foundation, and school exams. Practice the most expected Biology questions for free.
కణ జీవశాస్త్రం & వృక్షశాస్త్రం
1. ప్రకాశ సంశ్లేషణకు సంబంధించి C4 మొక్కలలో CO2 ను స్వీకరించే మొదటి అణువు ఏది?
A) RuBP (రిబ్యులోస్ బిస్ ఫాస్ఫేట్)
B) PEP (ఫాస్ఫో ఈనాల్ పైరువేట్)
C) OAA (ఆక్సలో ఎసిటిక్ ఆమ్లం)
D) PGA (ఫాస్ఫో గ్లిసరిక్ ఆమ్లం)
సమాధానం: B
వివరణ: C4 మొక్కలలో మీసోఫిల్ కణాలలో PEP (3-కార్బన్ సమ్మేళనం) వాతావరణంలోని CO2 ను స్వీకరించి 4-కార్బన్ సమ్మేళనమైన OAA గా మారుతుంది. C3 మొక్కలలో అయితే RuBP స్వీకరిస్తుంది.
2. మొక్కలలో నీరు మరియు ఖనిజ లవణాల రవాణా దేని ద్వారా జరుగుతుంది?
A) ఫ్లోయెమ్ (Phloem)
B) జైలమ్ (Xylem)
C) కాంబియం (Cambium)
D) ఎపిడెర్మిస్ (Epidermis)
సమాధానం: B
వివరణ: జైలమ్ (దారువు) వేర్ల నుండి నీరు మరియు ఖనిజ లవణాలను మొక్క పైభాగాలకు ఏకదిశలో రవాణా చేస్తుంది. ఫ్లోయెమ్ (పోషక కణజాలం) ఆకులలో తయారైన ఆహారాన్ని మొక్కలోని వివిధ భాగాలకు ద్విదిశాత్మకంగా రవాణా చేస్తుంది.
3. కణవిభజనలో మయోసిస్ (Meiosis – క్షయకరణ విభజన) కు సంబంధించి క్రింది వాటిలో సరికాని వాక్యం ఏది?
A) ఇది కేవలం ప్రత్యుత్పత్తి కణాలలో (జనన కణాలలో) మాత్రమే జరుగుతుంది.
B) దీని ఫలితంగా ఒక మాతృ కణం నుండి 4 పిల్ల కణాలు ఏర్పడతాయి.
C) పిల్ల కణాలలో క్రోమోజోమ్ ల సంఖ్య మాతృ కణంతో సమానంగా ఉంటుంది.
D) జన్యు మార్పిడి (Crossing over) ప్రోఫేజ్-I దశలో జరుగుతుంది.
సమాధానం: C
వివరణ: మయోసిస్ లో క్రోమోజోమ్ ల సంఖ్య సగానికి తగ్గుతుంది (డిప్లాయిడ్ నుండి హ్యాప్లాయిడ్ కి). సమవిభజన (Mitosis) లో మాత్రమే క్రోమోజోమ్ ల సంఖ్య సమానంగా ఉంటుంది.
మానవ శరీర ధర్మశాస్త్రం
4. మానవ మెదడులోని ఏ భాగం శరీర ఉష్ణోగ్రతను, ఆకలిని మరియు దప్పికను నియంత్రిస్తుంది?
A) థలమస్ (Thalamus)
B) హైపోథలమస్ (Hypothalamus)
C) మెడుల్లా అబ్లాంగేటా (Medulla oblongata)
D) సెరిబెల్లమ్ (Cerebellum)
సమాధానం: B
వివరణ: హైపోథలమస్ నాడీ మరియు అంతఃస్రావ వ్యవస్థలను అనుసంధానిస్తుంది. ఇది శరీర ఉష్ణోగ్రత (థర్మోరెగ్యులేషన్), ఆకలి, దప్పిక వంటి అతి ముఖ్యమైన విధులను నియంత్రిస్తుంది.
5. ఒక వ్యక్తి రక్త వర్గం ‘O’ అయితే, అతని రక్తంలో ఉండే యాంటీజెన్లు (Antigens) మరియు యాంటీబాడీలు (Antibodies) ఏమిటి?
A) యాంటీజెన్లు A, B ఉంటాయి మరియు యాంటీబాడీలు ఉండవు
B) యాంటీజెన్లు ఉండవు మరియు యాంటీబాడీలు a, b ఉంటాయి
C) యాంటీజెన్ A మరియు యాంటీబాడీ b ఉంటాయి
D) యాంటీజెన్లు, యాంటీబాడీలు రెండూ ఉండవు
సమాధానం: B
వివరణ: ‘O’ రక్త వర్గం ఉన్నవారి ఎర్ర రక్త కణాలపై ఎటువంటి యాంటీజెన్లు ఉండవు, కానీ వారి ప్లాస్మాలో యాంటీ-A మరియు యాంటీ-B (a, b) యాంటీబాడీలు రెండూ ఉంటాయి. యాంటీజెన్లు లేకపోవడం వల్లే వీరిని విశ్వ దాతలు (Universal Donors) అంటారు.
6. మూత్రపిండాల (Kidneys) పనితీరును నియంత్రించే ADH (Antidiuretic Hormone) ఎక్కడి నుండి స్రవిస్తుంది?
A) అడ్రినల్ గ్రంధి (Adrenal gland)
B) పిట్యూటరీ గ్రంధి (Pituitary gland)
C) థైరాయిడ్ గ్రంధి (Thyroid gland)
D) పారాథైరాయిడ్ గ్రంధి (Parathyroid gland)
సమాధానం: B
వివరణ: ADH ను వాసోప్రెస్సిన్ అని కూడా అంటారు. ఇది హైపోథలమస్ లో ఉత్పత్తి అయి, పీయూష గ్రంధి వెనుక తమ్మె (Posterior Pituitary) ద్వారా రక్తంలోకి విడుదల అవుతుంది. ఇది మూత్రంలో నీటి నష్టాన్ని నివారిస్తుంది.
7. కండరాల సంకోచానికి (Muscle contraction) అత్యవసరమైన అయాన్లు ఏవి?
A) సోడియం మరియు పొటాషియం
B) క్యాల్షియం మరియు మెగ్నీషియం
C) ఐరన్ మరియు జింక్
D) క్లోరైడ్ మరియు బైకార్బొనేట్
సమాధానం: B
వివరణ: క్యాల్షియం (Ca^{2+}) కండరాల సంకోచంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. ఇది ట్రోపోనిన్తో బంధితమై కండరాల ప్రోటీన్లు కదలడానికి సహాయపడుతుంది. ATP శక్తిని వాడుకోవడానికి మెగ్నీషియం అవసరం.
8. రక్తనాళాల్లో రక్తం గడ్డకట్టకుండా నిరోధించే హెపారిన్ (Heparin) ను ఉత్పత్తి చేసే కణాలు ఏవి?
A) లింఫోసైట్లు
B) బేసోఫిల్స్ మరియు మాస్ట్ కణాలు
C) ఇసినోఫిల్స్
D) న్యూట్రోఫిల్స్
సమాధానం: B
వివరణ: తెల్ల రక్త కణాలైన బేసోఫిల్స్ మరియు కణజాలాలలోని మాస్ట్ కణాలు హెపారిన్ ను స్రవిస్తాయి. హెపారిన్ అనేది శరీరంలో ఉండే సహజ ప్రతిస్కందకం (Natural Anticoagulant).
9. మానవ శరీరంలో అతిపెద్ద శోషరస అవయవం (Lymphatic organ) ఏది?
A) కాలేయం (Liver)
B) ప్లీహం (Spleen)
C) థైమస్ గ్రంధి (Thymus)
D) టాన్సిల్స్ (Tonsils)
సమాధానం: B
వివరణ: ప్లీహం (Spleen) శరీరంలో అతిపెద్ద శోషరస అవయవం. ఇది రక్తాన్ని ఫిల్టర్ చేయడంలో, పాత ఎర్ర రక్త కణాలను నాశనం చేయడంలో (Graveyard of RBCs) ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తుంది.
10. ఊపిరితిత్తుల చుట్టూ రక్షణగా ఉండే ద్వి-పొరను ఏమంటారు?
A) పెరికార్డియం (Pericardium)
B) ప్లూరా (Pleura)
C) మెనింజెస్ (Meninges)
D) పెరిటోనియం (Peritoneum)
సమాధానం: B
వివరణ: ఊపిరితిత్తులను కప్పి ఉంచే పొరను ప్లూరా అంటారు. గుండె చుట్టూ పెరికార్డియం, మెదడు చుట్టూ మెనింజెస్, మరియు ఉదర కుహరం చుట్టూ పెరిటోనియం ఉంటాయి.
జన్యుశాస్త్రం, వ్యాధులు & పర్యావరణం
11. DNA ప్రతికృతి (Replication) సమయంలో, రెండు DNA పోచలను విడదీయడంలో సహాయపడే ఎంజైమ్ ఏది?
A) DNA పాలిమరేజ్ (DNA Polymerase)
B) లైగేజ్ (Ligase)
C) హెలికేజ్ (Helicase)
D) టోపోఐసోమరేజ్ (Topoisomerase)
సమాధానం: C
వివరణ: హెలికేజ్ ఎంజైమ్ DNA డబుల్ హెలిక్స్ లోని నైట్రోజన్ బేస్ ల మధ్య ఉండే హైడ్రోజన్ బంధాలను తెంచి రెండు పోచలను విడదీస్తుంది. తెగిపోయిన పోచలను అతికించేది లైగేజ్.
12. క్రింది వ్యాధులలో బ్యాక్టీరియా వల్ల వచ్చే వ్యాధి ఏది?
A) డెంగ్యూ (Dengue)
B) టైఫాయిడ్ (Typhoid)
C) మలేరియా (Malaria)
D) రేబిస్ (Rabies)
సమాధానం: B
వివరణ: టైఫాయిడ్ అనేది సాల్మోనెల్లా టైఫీ అనే బ్యాక్టీరియా వల్ల వస్తుంది. డెంగ్యూ మరియు రేబిస్ వైరస్ ల వల్ల రాగా, మలేరియా ప్లాస్మోడియం (ప్రోటోజోవా) వల్ల వస్తుంది.
13. పర్యావరణ వ్యవస్థలో శక్తి ప్రవాహం (Energy flow) గురించి సరైన వాక్యం ఏది?
A) శక్తి ప్రవాహం ఎల్లప్పుడూ చక్రీయంగా ఉంటుంది.
B) శక్తి ప్రవాహం ఏకదిశాత్మకం (Unidirectional) మరియు 10% నియమాన్ని పాటిస్తుంది.
C) శక్తి ప్రవాహం బహుదిశాత్మకం.
D) ఉత్పత్తిదారుల నుండి వినియోగదారులకు వెళ్లేకొద్దీ శక్తి పెరుగుతుంది.
సమాధానం: B
వివరణ: శక్తి ప్రవాహం ఎల్లప్పుడూ ఒకే దిశలో (సూర్యుడు -> ఉత్పత్తిదారులు -> వినియోగదారులు) ప్రవహిస్తుంది. లిండ్మాన్ 10% నియమం ప్రకారం, ఒక పోషక స్థాయి నుండి మరొక పోషక స్థాయికి కేవలం 10% శక్తి మాత్రమే బదిలీ అవుతుంది.
14. ఏ విటమిన్ లోపం వల్ల ‘పెల్లాగ్రా’ (Pellagra) వ్యాధి వస్తుంది?
A) విటమిన్ B1 (థయామిన్)
B) విటమిన్ B2 (రైబోఫ్లావిన్)
C) విటమిన్ B3 (నియాసిన్)
D) విటమిన్ B12 (సైనకోబాలమిన్)
సమాధానం: C
వివరణ: విటమిన్ B3 (నియాసిన్) లోపం వల్ల పెల్లాగ్రా వ్యాధి వస్తుంది. దీని లక్షణాలను చర్మశోథ (Dermatitis), అతిసారం (Diarrhea), చిత్తవైకల్యం (Dementia) అని పిలుస్తారు.
15. జీవ పరిణామంలో “సహజ ఎంపిక” (Natural Selection) సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించినది ఎవరు?
A) జీన్ బాప్టిస్ట్ లామార్క్
B) చార్లెస్ డార్విన్
C) గ్రెగర్ మెండెల్
D) హ్యూగో డి వ్రిస్
సమాధానం: B
వివరణ: చార్లెస్ డార్విన్ “ఆరిజిన్ ఆఫ్ స్పీసీస్” అనే గ్రంథంలో సహజ ఎంపిక సిద్ధాంతాన్ని వివరించాడు. ప్రకృతికి అనుగుణంగా మారే లక్షణాలు ఉన్న జీవులు మాత్రమే మనుగడ సాగిస్తాయని ఇది వివరిస్తుంది.
16. శ్వాసక్రియలో మొదటి దశ అయిన ‘గ్లైకాలిసిస్’ (Glycolysis) ప్రక్రియ కణంలోని ఏ భాగంలో జరుగుతుంది?
A) మైటోకాండ్రియా
B) కణద్రవ్యం (Cytoplasm)
C) కేంద్రకం (Nucleus)
D) హరితరేణువు (Chloroplast)
సమాధానం: B
వివరణ: గ్లైకాలిసిస్ అనేది వాయుసహిత (Aerobic) మరియు అవాయు (Anaerobic) శ్వాసక్రియలు రెండింటిలోనూ జరిగే ఉమ్మడి దశ. ఇది కణద్రవ్యంలో జరుగుతుంది మరియు దీనికి ఆక్సిజన్ అవసరం లేదు. దీని తర్వాత జరిగే క్రెబ్స్ వలయం (Krebs cycle) మైటోకాండ్రియాలో జరుగుతుంది.
17. ఫలాలను కృత్రిమంగా పక్వానికి (Ripening of fruits) తీసుకురావడానికి అత్యధికంగా ఉపయోగపడే ఫైటోహార్మోన్ ఏది?
A) ఆక్సిన్ (Auxin)
B) జిబ్బరెల్లిన్ (Gibberellin)
C) ఇథిలీన్ (Ethylene)
D) సైటోకైనిన్ (Cytokinin)
సమాధానం: C
వివరణ: ఇథిలీన్ అనేది మొక్కలలో వాయు రూపంలో ఉండే ఏకైక హార్మోన్. ఇది పండ్లు పండటాన్ని వేగవంతం చేస్తుంది. ఆక్సిన్లు కణ పొడవును, సైటోకైనిన్లు కణవిభజనను ప్రేరేపిస్తాయి.
18. పప్పుదినుసుల (Legume) మొక్కల వేరు బుడిపెల్లో నత్రజని స్థాపన చేసే ‘రైజోబియం’ బ్యాక్టీరియా వాతావరణంలోని నైట్రోజన్ను (N_2) మొదటిగా ఏ రూపంలోకి మారుస్తుంది?
A) నైట్రేట్స్ (NO³-)
B) నైట్రైట్స్ (NO²-)
C) అమ్మోనియా (NH3)
D) అమైనో ఆమ్లాలు
సమాధానం: C
వివరణ: జీవశాస్త్రీయ నత్రజని స్థాపనలో నైట్రోజినేజ్ (Nitrogenase) ఎంజైమ్ సహాయంతో వాతావరణ నైట్రోజన్ మొదటగా అమ్మోనియాగా మారుతుంది. తర్వాత ఇది నైట్రైట్స్ మరియు నైట్రేట్స్ గా మారుతుంది.
19. మొక్కలలో కిరణజన్య సంయోగక్రియ (Photosynthesis) రేటు ఏ రంగు కాంతిలో అత్యధికంగా ఉంటుంది?
A) ఆకుపచ్చ మరియు పసుపు
B) నీలం మరియు ఎరుపు
C) వయొలెట్ మరియు ఇండిగో
D) ఆకుపచ్చ మాత్రమే
సమాధానం: B
వివరణ: క్లోరోఫిల్ వర్ణద్రవ్యాలు ప్రధానంగా నీలం (Blue) మరియు ఎరుపు (Red) కాంతి తరంగాలను ఎక్కువగా శోషించుకుంటాయి. ఆకుపచ్చ రంగును అవి పరావర్తనం (Reflect) చెందించడం వల్లనే ఆకులు ఆకుపచ్చగా కనిపిస్తాయి. కాబట్టి ఆకుపచ్చ కాంతిలో కిరణజన్య సంయోగక్రియ రేటు అతి తక్కువగా ఉంటుంది.
20. జీర్ణవ్యవస్థలో క్లోమం (Pancreas) నుండి స్రవించే ‘ట్రిప్సిన్’ (Trypsin) ఎంజైమ్ యొక్క ప్రధాన విధి ఏమిటి?
A) కొవ్వులను ఫ్యాటీ ఆమ్లాలుగా జీర్ణం చేయడం
B) పిండిపదార్థాలను చక్కెరలుగా మార్చడం
C) ప్రోటీన్లను పెప్టైడ్లుగా మార్చడం
D) విటమిన్లను శోషించుకోవడం
సమాధానం: C
వివరణ: ట్రిప్సిన్ అనేది ప్రోటీన్లను జీర్ణం చేసే ఎంజైమ్. కొవ్వులను లైపేజ్ (Lipase) జీర్ణం చేస్తుంది, మరియు పిండిపదార్థాలను అమైలేజ్ (Amylase) జీర్ణం చేస్తుంది.
21. మానవ కంటిలో రంగులను గుర్తించడానికి (Color vision) మరియు పగటి పూట చూడటానికి సహాయపడే కణాలు ఏవి?
A) రాడ్స్ (Rods)
B) కోన్స్ (Cones)
C) కార్నియా (Cornea)
D) ఐరిస్ (Iris)
సమాధానం: B
వివరణ: రెటీనాలో ఉండే ‘కోన్స్’ రంగులను గుర్తించడానికి సహాయపడతాయి (దీనిలో అయోడాప్సిన్ అనే వర్ణద్రవ్యం ఉంటుంది). ‘రాడ్స్’ తక్కువ కాంతిలో లేదా రాత్రిపూట చూడటానికి సహాయపడతాయి (వీటిలో రోడాప్సిన్ ఉంటుంది).
22. రక్తంలో క్యాల్షియం (Ca²+) స్థాయిలు తగ్గినప్పుడు ఏ గ్రంధి హార్మోన్ను స్రవించి ఎముకల నుండి క్యాల్షియంను రక్తంలోకి తీసుకువస్తుంది?
A) థైరాయిడ్ గ్రంధి
B) పారాథైరాయిడ్ గ్రంధి
C) అడ్రినల్ గ్రంధి
D) థైమస్ గ్రంధి
సమాధానం: B
వివరణ: పారాథైరాయిడ్ గ్రంధి స్రవించే పారాథార్మోన్ (PTH) రక్తంలో క్యాల్షియం స్థాయిలను పెంచుతుంది. థైరాయిడ్ గ్రంధి స్రవించే కాల్సిటోనిన్ (Calcitonin) క్యాల్షియం స్థాయిలను తగ్గిస్తుంది (ఇవి రెండూ వ్యతిరేకంగా పనిచేస్తాయి).
23. శ్వాసక్రియలో ఆక్సిజన్ను మోసుకుపోయే హిమోగ్లోబిన్కు కార్బన్ మోనాక్సైడ్ (CO) పట్ల ఉన్న బంధన సామర్థ్యం (Affinity) ఆక్సిజన్తో పోలిస్తే ఎలా ఉంటుంది?
A) ఆక్సిజన్ కంటే తక్కువ
B) ఆక్సిజన్ తో సమానం
C) ఆక్సిజన్ కంటే దాదాపు 200-250 రెట్లు ఎక్కువ
D) అసలు బంధన సామర్థ్యం ఉండదు
సమాధానం: C
వివరణ: కార్బన్ మోనాక్సైడ్ హిమోగ్లోబిన్ తో అత్యంత బలంగా బంధాన్ని ఏర్పరుస్తుంది (కార్బాక్సీ హిమోగ్లోబిన్). దీని వల్ల రక్తంలో ఆక్సిజన్ రవాణా ఆగిపోయి ఊపిరితిత్తులు దెబ్బతింటాయి, మరణం కూడా సంభవించవచ్చు.
24. కింది వాటిలో ఏది మానవులలో ‘అవశేష అవయవం’ (Vestigial Organ) కాదు?
A) ఉండుకం (Appendix)
B) జ్ఞాన దంతాలు (Wisdom teeth)
C) పిత్తాశయం (Gall bladder)
D) కాక్సిక్స్ (Coccyx / తోక ఎముక)
సమాధానం: C
వివరణ: పిత్తాశయం కాలేయం ఉత్పత్తి చేసే పైత్యరసాన్ని (Bile juice) నిల్వ చేస్తుంది మరియు కొవ్వుల జీర్ణక్రియలో ముఖ్యపాత్ర పోషిస్తుంది, కాబట్టి ఇది అవశేష అవయవం కాదు. మిగతా మూడు పరిణామక్రమంలో ఉపయోగం కోల్పోయిన అవశేష అవయవాలు.
25. మెండెల్ ద్విసంకరణ (Dihybrid cross) ప్రయోగంలో F2 తరంలో ఏర్పడే దృశ్యరూప నిష్పత్తి (Phenotypic ratio) ఎంత?
A) 3:1
B) 1:2:1
C) 9:3:3:1
D) 1:1:1:1
సమాధానం: C
వివరణ: ద్విసంకరణ ప్రయోగంలో రెండు జతల విరుద్ధ లక్షణాలను పరిశీలిస్తారు (ఉదా: గుండ్రని, పసుపు విత్తనాలు మరియు ముడతలు పడిన, ఆకుపచ్చ విత్తనాలు). F2 తరంలో ఇవి 9:3:3:1 నిష్పత్తిలో కనిపిస్తాయి. ఏకసంకరణ (Monohybrid cross) దృశ్యరూప నిష్పత్తి 3:1.
26. డౌన్ సిండ్రోమ్ (Down Syndrome) ఏ క్రోమోజోమ్ అసాధారణత వల్ల వస్తుంది?
A) 18వ క్రోమోజోమ్ ట్రైసోమి
B) 21వ క్రోమోజోమ్ ట్రైసోమి
C) X క్రోమోజోమ్ లోపం (టర్నర్ సిండ్రోమ్)
D) XXY క్రోమోజోమ్ (క్లైన్ఫెల్టర్ సిండ్రోమ్)
సమాధానం: B
వివరణ: మానవులలో సాధారణంగా ప్రతి క్రోమోజోమ్ జంటగా ఉంటుంది. కానీ 21వ జతలో రెండుకి బదులు మూడు క్రోమోజోమ్లు (Trisomy 21) ఉండటం వల్ల డౌన్ సిండ్రోమ్ వస్తుంది. ఇది శారీరక మరియు మానసిక ఎదుగుదల లోపానికి దారితీస్తుంది.
27. జీవసాంకేతిక శాస్త్రంలో (Biotechnology) DNA అణువును నిర్దిష్ట ప్రదేశాలలో కత్తిరించడానికి “మాలిక్యులర్ సిజర్స్” (Molecular Scissors) గా ఉపయోగించే ఎంజైమ్ ఏది?
A) DNA లైగేజ్
B) రెస్ట్రిక్షన్ ఎండోన్యూక్లియేజ్
C) DNA పాలిమరేజ్
D) ఆర్.ఎన్.ఏ ప్రైమేజ్
సమాధానం: B
వివరణ: రెస్ట్రిక్షన్ ఎండోన్యూక్లియేజ్ లు DNA పోచలను నిర్దిష్ట బేస్ సీక్వెన్సుల వద్ద కత్తిరిస్తాయి. కత్తిరించిన వాటిని అతికించడానికి లైగేజ్ ఎంజైమ్ ఉపయోగిస్తారు.
28. AIDS కు కారణమయ్యే HIV వైరస్ మానవ రోగనిరోధక వ్యవస్థలోని ఏ కణాలను ప్రధానంగా లక్ష్యంగా చేసుకుని నాశనం చేస్తుంది?
A) B-లింఫోసైట్లు
B) T-హెల్పర్ కణాలు (CD4^+ కణాలు)
C) ఎర్ర రక్త కణాలు
D) ప్లేట్లెట్స్
సమాధానం: B
వివరణ: HIV వైరస్ రోగనిరోధక వ్యవస్థకు కమాండర్లుగా పనిచేసే T-హెల్పర్ (CD4+) కణాలను నాశనం చేస్తుంది. దీని వల్ల వ్యక్తి క్రమంగా ఇతర చిన్న ఇన్ఫెక్షన్లను ఎదుర్కొనే శక్తిని కూడా కోల్పోతాడు.
29. పర్యావరణంలో క్రిమిసంహారకాల (ఉదా: DDT) గాఢత ఆహారపు గొలుసులో (Food chain) కింది స్థాయి నుండి పై స్థాయికి వెళ్ళే కొద్దీ పెరగడాన్ని ఏమంటారు?
A) బయోమాగ్నిఫికేషన్ (Biomagnification / జీవ వృద్ధీకరణ)
B) బయోరెమిడియేషన్ (Bioremediation)
C) యూట్రోఫికేషన్ (Eutrophication)
D) గ్రీన్హౌస్ ప్రభావం
సమాధానం: A
వివరణ: విషపదార్థాలు జీవుల కొవ్వులో నిల్వ ఉండిపోవడం వల్ల, ఆహారపు గొలుసులో ఉన్నత స్థాయి వినియోగదారులలో (ఉదా: పక్షులు, మానవులు) ఆ విషపదార్థాల గాఢత అత్యధికంగా చేరుతుంది. దీనినే బయోమాగ్నిఫికేషన్ అంటారు.
30. కింది వాటిలో పెంపకానికి మరియు శాస్త్ర విభాగానికి సంబంధించి సరికాని జత ఏది?
A) ఎపికల్చర్ (Apiculture) – తేనెటీగల పెంపకం
B) సెరికల్చర్ (Sericulture) – పట్టుపురుగుల పెంపకం
C) పిసికల్చర్ (Pisciculture) – పక్షుల పెంపకం
D) ఆక్వాకల్చర్ (Aquaculture) – జలచరాల పెంపకం
సమాధానం: C
వివరణ: పిసికల్చర్ అంటే చేపల పెంపకం. పక్షుల పెంపకాన్ని పోల్ట్రీ (Poultry) లేదా ఏవికల్చర్ (Aviculture) అని పిలుస్తారు.
31. కణంలో లిపిడ్లు (Lipids) మరియు స్టిరాయిడ్ హార్మోన్ల సంశ్లేషణలో ఏ కణాంగం (Cell organelle) ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తుంది?
A) గాల్జీ సంక్లిష్టం (Golgi complex)
B) గరుకు అంతర్జీవ ద్రవ్యజాలం (Rough ER)
C) నునుపు అంతర్జీవ ద్రవ్యజాలం (Smooth ER)
D) లైసోజోమ్లు (Lysosomes)
సమాధానం: C
వివరణ: నునుపు అంతర్జీవ ద్రవ్యజాలం (Smooth Endoplasmic Reticulum – SER) పైన రైబోజోమ్లు ఉండవు, ఇది లిపిడ్లు మరియు స్టిరాయిడ్ల తయారీకి సహాయపడుతుంది. రైబోజోమ్లు ఉండే గరుకు అంతర్జీవ ద్రవ్యజాలం (Rough ER) ప్రోటీన్ల సంశ్లేషణను చేస్తుంది.
32. మొక్కలలో బాష్పోత్సేకం (Transpiration) నియంత్రించడానికి పత్రరంధ్రాలు (Stomata) తెరుచుకోవడం, మూసుకోవడంలో అత్యంత కీలక పాత్ర పోషించే అయాన్ ఏది?
A) క్యాల్షియం (Ca²+})
B) పొటాషియం (K+)
C) సోడియం (Na+)
D) క్లోరైడ్ (Cl-)
సమాధానం: B
వివరణ: పత్రరంధ్రాల రక్షక కణాలలోకి (Guard cells) పొటాషియం అయాన్లు (K+) ప్రవేశించడం వల్ల వాటి ద్రవాభిసరణ పీడనం పెరిగి పత్రరంధ్రాలు తెరుచుకుంటాయి. ఈ సిద్ధాంతాన్ని లేవిట్ (Levitt) ప్రతిపాదించాడు.
33. మొక్కలలో అగ్రకోరక ఆధిక్యతను (Apical dominance) ప్రోత్సహించి, పార్శ్వ కోరకాల (Lateral buds) పెరుగుదలను నిరోధించే ఫైటోహార్మోన్ ఏది?
A) సైటోకైనిన్లు
B) జిబ్బరెల్లిన్లు
C) ఆక్సిన్లు
D) ఆబ్సిసిక్ ఆమ్లం
సమాధానం: C
వివరణ: ఆక్సిన్లు (Auxins) మొక్క అగ్రభాగంలో ఉత్పత్తి అయి, మొక్క నిలువు పెరుగుదలకు సహాయపడతాయి. ఇవి ఉన్నంతవరకు పక్క కొమ్మలు (పార్శ్వ కోరకాలు) పెరగవు. తేయాకు తోటల్లో పక్క కొమ్మలు పెరగడానికి పై భాగాలను (ఆక్సిన్లు ఉండే చోటు) కత్తిరిస్తారు.
34. కణవిభజనలో సమవిభజన (Mitosis) జరిగేటప్పుడు, క్రోమోజోమ్లు కణం యొక్క మధ్యరేఖ (Equatorial plate) వద్దకు చేరుకునే దశ ఏది?
A) ప్రోఫేజ్ (ప్రథమ దశ)
B) మెటాఫేజ్ (మధ్యస్థ దశ)
C) అనాఫేజ్ (చలన దశ)
D) టీలోఫేజ్ (అంత్య దశ)
సమాధానం: B
వివరణ: మెటాఫేజ్ (Metaphase) దశలో క్రోమోజోమ్లు అన్నీ కణం మధ్యలోకి చేరి ఒక రేఖపై అమరుతాయి. క్రోమోజోమ్ల నిర్మాణం, ఆకారం (సంఖ్య) అధ్యయనం చేయడానికి ఇది అత్యంత అనుకూలమైన దశ.
35. జీర్ణాశయంలోని గ్యాస్ట్రిక్ గ్రంధులలో ఉండే ‘ఆక్జింటిక్ కణాలు’ (Oxyntic cells / Parietal cells) దేనిని స్రవిస్తాయి?
A) పెప్సినోజెన్
B) మ్యూకస్ (శ్లేష్మం)
C) హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం (HCl)
D) ట్రిప్సిన్
సమాధానం: C
వివరణ: ఆక్జింటిక్ కణాలు HCl ను మరియు ‘కాజిల్స్ ఇంట్రిన్సిక్ ఫాక్టర్’ ను స్రవిస్తాయి. HCl ఆహారంలోని బ్యాక్టీరియాను చంపడంతో పాటు పెప్సిన్ ఎంజైమ్ పనిచేయడానికి కావలసిన ఆమ్ల మాధ్యమాన్ని ఇస్తుంది.
36. గుండె కండరాలకు మాత్రమే స్వచ్ఛమైన రక్తాన్ని సరఫరా చేసే రక్తనాళాలను ఏమంటారు?
A) పుపుస ధమనులు (Pulmonary arteries)
B) కరోనరీ ధమనులు (Coronary arteries)
C) హెపాటిక్ ధమనులు (Hepatic arteries)
D) రీనల్ ధమనులు (Renal arteries)
సమాధానం: B
వివరణ: గుండె శరీరం మొత్తానికి రక్తాన్ని పంప్ చేసినప్పటికీ, దాని స్వంత కండరాలకు శక్తి కోసం రక్తం అవసరం. దీనిని కరోనరీ ధమనులు అందిస్తాయి. వీటిలో అడ్డంకులు (Blockages) ఏర్పడితేనే గుండెపోటు (Heart attack / Myocardial infarction) వస్తుంది.
37. శరీరంలో అకస్మాత్తుగా భయం లేదా ఒత్తిడి ఏర్పడినప్పుడు ‘ఫైట్ ఆర్ ఫ్లైట్’ (Fight or Flight) ప్రతిస్పందనను ప్రేరేపించే హార్మోన్ ఏది?
A) అడ్రినలిన్ (Adrenaline)
B) థైరాక్సిన్ (Thyroxine)
C) ఇన్సులిన్ (Insulin)
D) కార్టిసోల్ (Cortisol)
సమాధానం: A
వివరణ: అడ్రినల్ గ్రంధిలోని మెడుల్లా భాగం అడ్రినలిన్ (ఎపినెఫ్రిన్) ను స్రవిస్తుంది. దీనిని ఎమర్జెన్సీ హార్మోన్ అని కూడా అంటారు. ఇది హృదయ స్పందనను, శ్వాస రేటును తక్షణమే పెంచి శరీరాన్ని అత్యవసర పరిస్థితులకు సిద్ధం చేస్తుంది.
38. వాయుసహిత శ్వాసక్రియలో (Aerobic respiration) ఒక గ్లూకోజ్ అణువు పూర్తిగా ఆక్సీకరణం చెందినప్పుడు ఏర్పడే నికర ATP అణువుల సంఖ్య ఎంత?
A) 2 ATP
B) 8 ATP
C) 24 ATP
D) 36 లేదా 38 ATP
సమాధానం: D
వివరణ: అవాయు శ్వాసక్రియలో (Anaerobic) కేవలం 2 ATP లు మాత్రమే ఏర్పడతాయి. కానీ ఆక్సిజన్ సమక్షంలో జరిగే వాయుసహిత శ్వాసక్రియలో అత్యధిక శక్తి, అనగా 36 నుండి 38 ATP అణువులు (గ్లైకాలిసిస్ మరియు క్రెబ్స్ వలయం ద్వారా) ఉత్పత్తి అవుతాయి.
39. నాడీ కణాల (Neurons) మధ్య సమాచార మార్పిడి జరిగే ఖాళీ ప్రదేశమైన సినాప్స్ (Synapse) వద్ద విడుదలయ్యే రసాయనాలను ఏమంటారు?
A) యాంటీబాడీలు
B) న్యూరోట్రాన్స్మిటర్లు (Neurotransmitters)
C) ఎంజైమ్లు
D) ఫాగోసైట్స్
సమాధానం: B
వివరణ: ఒక నాడీ కణం నుండి మరొక నాడీ కణానికి సమాచారం విద్యుత్ ప్రచోదనాల రూపంలో నేరుగా వెళ్ళలేదు. ఆ సినాప్స్ వద్ద ‘ఎసిటైల్ కొలిన్’ లేదా ‘డోపమైన్’ వంటి న్యూరోట్రాన్స్మిటర్లు రసాయన రూపంలో సమాచారాన్ని మోసుకుపోతాయి.
40. తల్లి పాలలోని ముర్రుపాలు (Colostrum) ద్వారా నవజాత శిశువుకు లభించే ప్రధాన యాంటీబాడీ ఏది?
A) IgA
B) IgG
C) IgM
D) IgE
సమాధానం: A
వివరణ: కొలొస్ట్రమ్ లో IgA (ఇమ్యునోగ్లోబులిన్-A) అత్యధికంగా ఉంటుంది. ఇది శిశువుకు వ్యాధి నిరోధక శక్తిని ఇస్తుంది. మాయ (Placenta) ద్వారా తల్లి నుండి పిండానికి చేరే ఏకైక యాంటీబాడీ IgG.
జన్యుశాస్త్రం, వ్యాధులు & జీవావరణశాస్త్రం
41. ప్రోటీన్ సంశ్లేషణ సమయంలో (Translation), సైటోప్లాజమ్ నుండి అమైనో ఆమ్లాలను రైబోజోమ్ వద్దకు చేర్చే RNA ఏది?
A) mRNA (Messenger RNA)
B) rRNA (Ribosomal RNA)
C) tRNA (Transfer RNA)
D) snRNA
సమాధానం: C
వివరణ: tRNA (బదిలీ RNA) క్లోవర్ ఆకు ఆకారంలో ఉంటుంది. ఇది నిర్దిష్ట అమైనో ఆమ్లాలను మోసుకువచ్చి mRNA పై ఉన్న కోడాన్లకు అనుగుణంగా అమర్చి ప్రోటీన్ గొలుసును తయారు చేయడంలో సహాయపడుతుంది.
42. తండ్రి రక్తవర్గం ‘A’ మరియు తల్లి రక్తవర్గం ‘B’ అయినప్పుడు, వారి పిల్లలలో ఉండటానికి అవకాశం ఉన్న రక్తవర్గాలు ఏవి?
A) కేవలం A మరియు B మాత్రమే
B) కేవలం AB మాత్రమే
C) A, B, AB మరియు O (నాలుగూ అవకాశం ఉంది)
D) కేవలం A మరియు O మాత్రమే
సమాధానం: C
వివరణ: తండ్రి జన్యురూపం వలయస్థితిలో (Heterozygous – AO) మరియు తల్లి జన్యురూపం (BO) ఉంటే, వారి పిల్లలలో A (AO), B (BO), AB (AB) మరియు O (OO) – ఈ నాలుగు రక్తవర్గాలలో ఏదైనా వచ్చే అవకాశం ఉంది.
43. ఏ ఆవరణ వ్యవస్థలోనైనా (Ecosystem) ఎప్పుడూ నిటారుగా (Upright) మాత్రమే ఉండే ఆవరణ పిరమిడ్ ఏది?
A) జీవద్రవ్యరాశి పిరమిడ్ (Pyramid of Biomass)
B) సంఖ్యా పిరమిడ్ (Pyramid of Numbers)
C) శక్తి పిరమిడ్ (Pyramid of Energy)
D) వయస్సు పిరమిడ్
సమాధానం: C
వివరణ: ఉష్ణగతిక శాస్త్ర నియమాల ప్రకారం (Thermodynamics) మరియు 10% నియమం ప్రకారం ఒక పోషక స్థాయి నుండి మరొక పోషక స్థాయికి వెళ్ళేటప్పుడు శక్తి ఎల్లప్పుడూ తగ్గుతూ ఉంటుంది. కాబట్టి శక్తి పిరమిడ్ ఎప్పుడూ తలక్రిందులుగా ఉండదు, ఎల్లప్పుడూ నిటారుగానే ఉంటుంది.
44. అకశేరుకాలలో (Invertebrates) అతిపెద్ద వర్గమైన ఆర్థ్రోపోడా (Arthropoda – కీటకాలు) జీవులలో విసర్జక అవయవాలను ఏమంటారు?
A) నెఫ్రీడియా
B) మాల్ఫీజియన్ నాళికలు (Malpighian tubules)
C) జ్వాలా కణాలు (Flame cells)
D) హరిత గ్రంధులు (Green glands)
సమాధానం: B
వివరణ: బొద్దింకలు, కీటకాల వంటి ఆర్థ్రోపోడా జీవులలో మాల్ఫీజియన్ నాళికలు విసర్జక అవయవాలుగా పనిచేస్తాయి. వానపాములో (Annelida) నెఫ్రీడియా, మరియు బద్దెపురుగులలో (Platyhelminthes) జ్వాలా కణాలు ఉంటాయి.
45. వైరస్లకు సంబంధించి కింది వాటిలో సరికాని వాక్యం ఏది?
A) వీటికి స్వంత కణ నిర్మాణం ఉండదు.
B) ఇవి అతిధేయి కణం వెలుపల నిర్జీవంగా ఉంటాయి.
C) ఒకే వైరస్లో DNA మరియు RNA రెండూ ఉంటాయి.
D) ఇవి కేవలం అతిధేయి కణంలో మాత్రమే వృద్ధి చెందుతాయి.
సమాధానం: C
వివరణ: వైరస్లలో జెనెటిక్ మెటీరియల్ గా DNA లేదా RNA ఏదో ఒకటి మాత్రమే ఉంటుంది (ఉదాహరణకు కరోనా వైరస్ లో RNA ఉంటుంది). ఏకకాలంలో రెండూ ఎప్పటికీ ఉండవు. ఇవి సజీవ, నిర్జీవ లక్షణాల మధ్య వారధులుగా పరిగణించబడతాయి.
వృక్షశాస్త్రం & కణ జీవక్రియలు
46. ద్విదళబీజ మొక్కలలో (Dicot plants) ద్వితీయ వృద్ధికి (Secondary growth – కాండం లావుగా మారడం) కారణమయ్యే కణజాలం ఏది?
A) దారువు (Xylem)
B) పోషక కణజాలం (Phloem)
C) విభాజ్య కణజాలం (Meristematic tissue)
D) విభాజ్య కాంబియం (Vascular Cambium)
సమాధానం: D
వివరణ: విభాజ్య కాంబియం (విభాజ్య కణావళి) అనేది దారువు మరియు పోషక కణజాలం మధ్య ఉంటుంది. ఇది విభజన చెందడం వల్ల మొక్క కాండం మరియు వేర్లు లావుగా (ద్వితీయ వృద్ధి) పెరుగుతాయి. ఏకదళబీజ మొక్కలలో (గడ్డి, వరి) ఇది ఉండదు కాబట్టే అవి లావుగా పెరగవు.
47. మొక్కలలో పగటి వెలుతురు కాలవ్యవధికి (Photoperiodism) అనుగుణంగా పుష్పించడాన్ని ప్రేరేపించే వర్ణద్రవ్యం (Pigment) ఏది?
A) క్లోరోఫిల్ (Chlorophyll)
B) ఫైటోక్రోమ్ (Phytochrome)
C) జాంతోఫిల్ (Xanthophyll)
D) కెరోటిన్ (Carotene)
సమాధానం: B
వివరణ: ఫైటోక్రోమ్ అనేది ఆకులలో ఉండే నీలి-ఆకుపచ్చ వర్ణద్రవ్యం. ఇది కాంతిని గ్రహించి మొక్కలలో పుష్పోత్పత్తిని (Flowering) నియంత్రిస్తుంది. దీని ఆధారంగానే మొక్కలను దీర్ఘ పగటికాల, హ్రస్వ పగటికాల మొక్కలుగా విభజిస్తారు.
48. ఆపిల్ పండును ‘అనృత ఫలం’ (False fruit) అని ఎందుకు అంటారు?
A) ఇది అండాశయం (Ovary) నుండి మాత్రమే ఏర్పడుతుంది కాబట్టి
B) ఇది ఫలదీకరణం లేకుండా ఏర్పడుతుంది కాబట్టి
C) ఫలం ఏర్పడటంలో అండాశయంతో పాటు పుష్పాసనం (Thalamus) కూడా పాల్గొంటుంది కాబట్టి
D) దీనిలో విత్తనాలు ఉండవు కాబట్టి
సమాధానం: C
వివరణ: నిజమైన ఫలం కేవలం అండాశయం నుండి మాత్రమే ఏర్పడుతుంది (ఉదా: మామిడి). కానీ ఆపిల్, జీడిమామిడి వంటి వాటిలో అండాశయంతో పాటు పుష్పాసనం (Thalamus) కూడా పెరిగి ఫలంలో ప్రధాన భాగంగా మారుతుంది. అందువలన వీటిని అనృత ఫలాలు అంటారు.
మానవ శరీర ధర్మశాస్త్రం
49. మానవ హృదయంలో లయను నియంత్రించి, గుండె కొట్టుకోవడాన్ని ప్రారంభించే ‘పేస్మేకర్’ (Natural Pacemaker) అని దేనిని అంటారు?
A) AV నోడ్ (Atrioventricular node)
B) బండిల్ ఆఫ్ హిస్ (Bundle of His)
C) SA నోడ్ (Sinoatrial node)
D) పర్కింజే తంతువులు (Purkinje fibers)
సమాధానం: C
వివరణ: కుడి కర్ణిక పైభాగంలో ఉండే SA నోడ్ (సైనో ఆరిక్యులార్ నోడ్) విద్యుత్ ప్రచోదనాలను ఉత్పత్తి చేసి గుండె స్పందనను ప్రారంభిస్తుంది. ఇది చెడిపోయినప్పుడే కృత్రిమ పేస్మేకర్ను అమర్చుతారు.
50. బాల్యదశలో బాగా అభివృద్ధి చెంది ఉండి, వయస్సు పెరిగే కొద్దీ క్షీణించిపోయే వినాళ గ్రంధి (Endocrine gland) ఏది?
A) పిట్యూటరీ గ్రంధి (Pituitary)
B) పీనియల్ గ్రంధి (Pineal gland)
C) థైరాయిడ్ గ్రంధి (Thyroid)
D) థైమస్ గ్రంధి (Thymus)
సమాధానం: D
వివరణ: థైమస్ గ్రంధి ఛాతీ భాగంలో గుండెకు పైన ఉంటుంది. ఇది రోగనిరోధక వ్యవస్థకు సంబంధించిన T-లింఫోసైట్ల పరిపక్వతకు సహాయపడుతుంది. యవ్వన దశ తర్వాత ఇది నెమ్మదిగా కుచించుకుపోతుంది.
